Manon Duintjer - De S-machine

Sprong naar volwassenheid

Manon Duintjer was eerder uitgever van de Rainbow Pockets, stelde enkele verhalen- en essaybundels samen en is redacteur voor het tijdschrift BOEK. Nu kan daar ook nog ‘schrijfster’ aan worden toegevoegd, want onlangs bracht zij haar debuutroman De S-machine uit, voorzien van een opvallend, knalroze omslag met blote Barbie-benen.
De S-machine een coming-of-age-roman. Hoofdpersoon is Maria Zegman, die opgroeit met haar autistische, vaak nogal hardhandige broer Peter, haar strenggelovige moeder en haar vader, die zich laat ondersneeuwen door zijn vrouw en zich op zijn werk concentreert. Maria’s moeder staat sterk onder invloed van de dominee, die haar heeft wijsgemaakt dat Peter een geschenk van God is; met veel liefde, begrip en aandacht komt het allemaal goed. Dat Maria intussen regelmatig wordt gemolesteerd als Peter ergens kwaad over is, neemt iedereen – ook Maria – voor lief.

Seksmachine
Niet echt een warm nest dus, en Maria komt dan ook graag over de vloer bij haar vriendinnetje Alice. Zij is de dochter van hoteleigenaars Henry en Barbara van Aertsen, die er veel vrijere opvattingen op nahouden. De vriendschap tussen Maria en Alice begint met het bouwen van een zogenoemde ‘S-Machine’: een seksmachine waarmee ze middels een takel Ken bovenop een blote Barbie in bed kunnen laten zakken. Het bezorgt Maria rode oortjes.
Maria’s moeder en de dominee kunnen de vrije moraal van de familie Van Aertsen niet zo waarderen en zetten alles op alles om het hotel te dwarsbomen, omdat daar onzedelijke dingen zouden gebeuren. Dat dit inderdaad het geval is, maar op een heel andere manier dan zij ook maar zouden kunnen vermoeden, blijkt pas later. Tegen die tijd – Maria is dan zeventien – zijn haar ouders uit elkaar, is haar vader intussen overleden en heeft haar moeder de dominee verruild voor een andere hulpverlener.
Terwijl er een verwijdering tussen de vriendinnen ontstaat doordat Alice steeds meer tijd doorbrengt met haar vriendje, groeien Maria en Alice’ vader juist steeds meer naar elkaar toe. Elke donderdag treffen ze elkaar in de romantische torenkamer van het hotel. Maria wordt verliefd op Henry en droomt van een leven samen, maar Henry blijkt toch niet van zins om Barbara te verlaten. Wanneer dit besef binnendruppelt en Maria ook nog verneemt dat haar moeder vroeger iets met Henry heeft gehad, slaat letterlijk de vlam in de pan.

Eerste grote liefde
Meisje groeit op in een tikkeltje vreemd gezin, ondergaat een groot verlies, maakt een eerste grote liefde mee die op niets uitloopt, en maakt zo de sprong naar volwassenheid – zulke verhalen hebben we vaker gelezen. Duintjer weet het onderhoudend op te schrijven en brengt haar personages tot leven, al worden niet alle verhaallijnen even mooi afgehecht en zitten er ook een paar onlogische dingen in: hoe aannemelijk is het bijvoorbeeld dat Maria klakkeloos het verhaal aanneemt van de onbetrouwbare, gluiperige domineeszoon die ze niet kan uitstaan?
Belangrijker is dat een sterke roman meer is dan alleen een goed verteld verhaal; die raakt, wringt, ontregelt, verwart, ontroert – kortom: dóét iets met de lezer. Hopelijk durft Duintjer dan ook bij haar volgende boek qua plot, structuur en stijl meer de diepte in te gaan, en daarmee een gelaagdere roman te schrijven. Dan zou zij zelf misschien de sprong kunnen maken van een leuk verhaal naar literatuur.

Vivian de Gier

Manon Duintjer, De S-machine
paperback, 256 blz, € 16,95
Anthos, ISBN 978 90 414 1862 3