Ivo Victoria - Gelukkig zijn we machteloos

Geheimzinnige verdwijningen

Soms sta je als recensent met je mond vol tanden. Niet omdat een boek zo goed is, of zo slecht, maar omdat je niet zo goed weet wat je ervan denkt of wat je ermee aan moet. De nieuwe roman Gelukkig zijn we machteloos van Ivo Victoria is er zo een: ook na een tweede keer lezen zou ik niet precies kunnen zeggen wat ik van de roman vind. Alsof de juiste woorden me ontglippen. Raadselachtig is het, net als het verhaal zelf.
Ivo Victoria, Vlaming van geboorte maar inwoner van Amsterdam, debuteerde in 2009 met de roman met die geweldige titel: Hoe ik nimmer de ronde van Frankrijk voor min-twaalfjarigen won (en dat het me spijt). De komische noot die in die roman aanwezig was, heeft Victoria in Gelukkig zijn we machteloos achterwege gelaten. Met het verhaal begeeft hij zich op eerder door anderen betreden terrein: dat van de familiebijeenkomst die ontaardt in een drama, (ogenschijnlijk) veroorzaakt door de inmenging van een buitenstaander.

Einzelgänger
Terwijl het land zucht onder een geweldige hitte en de gemoederen nog verder verhit raken door geheimzinnige verdwijningen van jonge tienermeiden, komt in een niet nader genoemde plaats een familie bijeen voor het jaarlijkse tuinfeest. Het wordt gegeven door Hilde en haar man Dirk, adoptieouders van de Aziatische Billie, een eigenzinnig, fladderig tienermeisje dat zich wat verloren voelt te midden van het verder nogal drukke gezelschap. Dat bestaat uit onder anderen Hildes moeder Martha, haar broers Thomas en Simon, die zijn vrouw Isabelle en hun kleine dochtertje bij zich heeft, de vader van Dirk, ‘nonkel’ César met zijn Thaise bruid die hij heeft opgescharreld middels een contactadvertentie, de ‘Militair’ met zijn vrouw, en de Weduwe.
En dan is er nog Ome Lex, geen echte familie, maar vroeger een huisvriend van Martha, die hem nu weer heeft uitgenodigd. Ome Lex is een einzelgänger, iemand die vooral aan de zijlijn observeert en soms heel even de grapjas uithangt met pianoliedjes en tekeningen. Het is zijn blik die van alles aan het borrelen lijkt te brengen. Langzaam krijgen we inzicht in de gedachten, verlangens en daden die de verschillende personages voor elkaar verborgen houden. Intussen vloeit, zoals dat vaker gaat, de drank rijkelijk. ‘Hoe lager de zon komt te staan, hoe trager en luider hun stemmen, hoe onvaster de blik in hun ogen, alsof het niet hun ogen zijn, maar gaatjes in een masker van waarachter een monster de gebeurtenissen gadeslaat.’
Dan blijkt dat de grote angst van Hilde waarheid is geworden: Billie, die ze zo angstvallig hebben proberen te beschermen door haar ’s avonds op haar kamer op te sluiten en een hek om de tuin te bouwen, is verdwenen. Het gekke is: Ome Lex is óók verdwenen. En dat brengt aan het licht hoe bepaalde mensen werkelijk over hem denken. De lezer weet intussen als enige wat er gebeurd is met Billie en Ome Lex, althans, voor zover dat duidelijk wordt. Want tamelijk raadselachtig blijft het tot op de laatste pagina, en bij gebrek aan een slot of pointe, blijf je als lezer enigszins verdwaasd en met lege handen achter. Of met je mond vol tanden.

Vivian de Gier

Ivo Victoria, Gelukkig zijn we machteloos
paperback, 224 blz, € 16,95
Anthos, ISBN 978 90 414 1626 1